Küresel değer taşıdığı için tüm insanlık için korunmasında yarar görülen kültürel ya da doğal unsurları listesine alan UNESCO Dünya Kültürel ve Doğal Miras Listesinde olan Piemonte’deki Langhe-Roero ve Monferrato bağlarında yetişen nebiolo üzümüne ilaveten Piemonte’nin bir başka önemli ürünü de Alba şehrinin beyaz trüf mantarı.
Piemonte bölgesinin şehirlerinden olan Alba, beyaz trüf mantarının tartışmasız anavatanı olarak kabul görür. Bu gösterişsiz doğal mücevherin, koku ve lezzeti olağanüstüdür. Bu mantar (Tuber Magnatum Pico), sonbaharda toprak altında, bazı bitkilerin köklerinde ortakyaşam alanı bularak (simbiyoz) yaşar. Kavak ve meşe ağaçlarının kökleri bu mantar için çok uygundur. Çok özel ve çok leziz yemekler için bu iksirin küçük bir parçası yeterlidir; en basit bir yumurta yemeğine küçük bir miktar ilave edilmesiyle Alba mutfağının en sevilen yemeklerinden biri elde edilir. Bölgedeki adıyla ‘trifola’ avına gece, ormanda ay ışığı altında köpeğiyle çıkan avcılar, bu kıymetli mantarı gurmeler için pazara taşır. Teknolojinin ilerlemiş olması trüf avını henüz değiştirmemiştir; köpek ile karanlıkta, sessizce…
Köklerinde trüf yetişebilen ağaçlar. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Alba, 2025.
Trüf topakları azdır, kolay da bulunmaz. En iyileri, Eylül-Kasım arasında yetişir.
Trüf, eskiden beri aristokrasinin sevdiği bir lezzet. Pluthark, Çiçeron, Şarlman ve Napolyon’un trüf mantarını çok sevdikleri; İtalyan devlet adamı, Piemonteli Cavour Kontu Camillo Benso’nun (Cavour olarak bilinir), Savoy Hanedanı’nın diplomatik işlerinde trüf hediyesinin önemli rol oynadığı bilinir.
20. yüzyılda Alba’lı Giacomo Morra çiftçilere mentorluk yapmış, bölgede yüzyıllardır biriken trüf bilgisinin ve ticaretinin kalıcı olmasını sağlamıştır. Savona adlı otelin sahibi olan Morra, çiftçilerin toplayıp getirdiği tüm trüfü her zaman satın almış, kendi lokantasından arta kalanları prestijli şeflere satmıştır. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra sezonun en güzel ürünlerini ünlülere, yıldızlara hediye olarak yollamaya başlamış. 1949 yılında Rita Hayworth’a, 1951 yılında Başkan Truman’a, Churchill’e, Marilyn-Joe Di Maggio çiftine, Haile Selasiye’ye hediye etmiştir. Başkan’a yolladığı iki kilo gelen bir topakmış.
Kaynak: Grinzane Cavour Kalesi’nde yer alan bilgilendirme levhaları.
Leave A Reply