Kuş şekli verilmiş saç biçimiyle boyalı bu kadın figürini, Turfan’da Astana Mezarlığı’ndan çıkarılmış, Tang Hanedanı (618-907) dönemine ait.
Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu, Urumçi Tarih Müzesi, 2025.
Aynı yerde bulunmuş, aynı döneme ait bir dansçı figürini. Çinli kadınların yüksek saç modelleri vardı. Bunun için takma saç da kullanırlardı. Yeşim taşından, altından, gümüşten, camdan veya fildişinden iğneler ve taraklar kullanarak saç modellerini tamamlarlardı.
Eski Çin’de nişanlılar evlenmeden önce birbirlerini göremezlerdi. Her yasal Çin evliliğinde altı tören vardı: İsteme, yani evlenme teklifi; ipek hediyelerin kabulü yani nişan; evlilik tarihi belirleme; gelin alma; yabani kazların önüne kutsal su dökme (yabani kazların birbirlerine çok sadık olduklarına inanıldığı için); tapınağa gitmedir. Sonraları gelin alma töreni kalkmıştır. Gelin damadın evine gönderilir, damat onu kapıda karşılar; gelinin gelirken getirdiği bir çift yaban kazının önüne kutsal su serperek bağlılık sözleşmesini gerçekleştirir. Bu andan itibaren ahlak yasasıyla birbirlerine bağlanırlar. Bağlılık yemini ahlaki ya da dini evlilik olarak kabul edilir. Nikah ise bu törenden üç gün sonra yapılırdı. Daha sonra gelin alma adetinde olduğu gibi masraftan kaçmak için, tapınağa gidiş, yani resmi nikah, ertesi gün yapılmaya başladı. Resmi nikah, yakınlarda ataların ve ailenin bağlı olduğu bir tapınak varsa orada kıyılır. Yoksa, Çin’de neredeyse tüm ailelerin evlerinde sahip olduğu tapınma dolabı ya da tapınma plakası önünde yapılır. Burada ölmüş ataların ruhlarına aileye bir gelin geldiği iletilir. Bunu, dizlerinin üzerinde tapınma dolabına ilerleyen, damadın babası veya ailenin en yaşlı kişisi yapar.
Çin resmi nikahlarında, evlilik sözleşmesi kadınla erkek arasında değil, erkeğin ailesi ile kadın arasında yapılıyor. Kadın damada değil, onun ailesine gelin gidiyor. Bu yüzden aralarındaki evlilik sözleşmesini koca ailesinin onayı olmadan bozamazlar. Kadının sadece kocasına karşı değil, aynı zamanda kocasının ailesine karşı ve bu aile aracılığıyla da topluma karşı, sosyal ve sivil düzene karşı ve devlete karşı yükümlülükleri vardır (1).
Çinliler için, evlenmeyen, koruyacak ailesi, evi barkı olmayan bir adam vatansever olamaz. Aile kavramı eskiden beri Çin toplumu için çok önemlidir. Çin toplumunun adı uzun yıllar “Yüz Aile” idi. Aile içi evlilikler desteklenmez. Bir dönem aynı soyadını taşıyanların evlenmesi yasaklanmıştı (2).
Yararlanılan Kaynaklar
(1) Çin Halkının Zihniyeti, Ku Hung-Ming, Doğu Batı Yayınları, 2013. Sayfa 97-104.
(2) Konfüçyüs Anlatıyor, Konfüçyüs, Akılçelen Kitaplar, 2017. Sayfa 46.
Leave A Reply