Faşizm Diktatörlük 48

20. yüzyılın sonlarında diktatörlüklere otokratik rejimler, diktatörlere de otokrat denmeye başladı.

“Konuşma özgürlüğü var, ama konuştuktan sonra özgürlük garantisi veremem.” Uganda’nın 1971-1979 yılları arasındaki Cumhurbaşkanı İdi Amin. 2003 yılında Suudi Arabistan’da, Cidde’de öldü.

Princeton Üniversitesi profesörlerinden Stephen Kotkin ise mükemmel bir otokratın nasıl olması gerektiğini altı maddede özetlemiş:

1- Şiddet ve baskı kurabilmek için güvenilir insan kaynağına sahip olmak,

2- Düzenli ve bol bir nakit akışına sahip olmak,

3- Muhalefet etmenin maliyetini sürekli yükseltmek,

4- Yaşam fırsatlarını ve tehditlerini kontrol edebilmek,

5- İletişim araçlarının mutlak kontrolüne sahip olmak,

6- Sağlam bir hikayeye ve düşmanlara sahip olmak.

Otokratın mevcut kuralları eğip bükebilmesi; yetenekli insanları hayatından çıkarması; işi bilmeyenleri işin başına getirmesi; yakın çalıştığı kişilerin maddi hırsları olması ama cesaret ve zekaları olmaması gerekiyor. Yoksa mükemmel bir otokrat olamazlar!

Mükemmel bir otokratın, çevresindekilerin sadakatini canlı tutabilmek için düzenli kaynak aktarmak gerekeceğinden bol ve istikrarlı bir nakit akışına sahip olması gerekir.

Muhaliflere vergi ve idari cezalar yağdırma, işten atma, dava açma, yurtdışına çıkış yasağı getirme, itibar suikastı ile hapse atma gibi araçlarla muhalefet etmenin maliyetini sürekli yükseltmek şarttır.

Üniversiteler, ordu, kolluk güçleri, devlet memurları, sivil toplum kuruluşları, yargı ve hapishaneler otokratın kontrolü altında olmalı; her kademede işin kime verileceğine o karar vermelidir. Kadrosunu sık sık değiştirmeli, sürekli ödüllendirmeli; sadık olmayanlara sert cezalar vermelidir.

Gazete, televizyon, internet gibi tüm iletişim araçları ile propagandaya devam ederken muhalifler sansür ve cezalarla yıldırılmalıdır.

İşler yolunda değilse, yerli ve yabancı suçlular bulunmalıdır. İç ve dış tehdidi gündemde tutmak, mağduriyetini dile getirmek çok yararlıdır.

Yararlanılan Kaynak

Nasıl Otokrat Olunur, Kerim Rota, Oksijen, 18-24 Nisan 2025.