Priştine’de, Kosova Ulusal Müzesi’nin cephesinde Dr. İbrahim Rugova’nın halkı selamlayan bir pozu.
Kosova Demokrat Partisi’nin amacı bağımsız Kosova’dır ve silahlı mücadeleden kaçınır. Liderleri İbrahim Rugova (1944-2006) idi. 90’lı yılların başında Kosova’daki Arnavutların İbrahim Rugova çevresinde toplandığı biliniyor. Kosova’ya çok hizmet etmiş olan İbrahim Rugova, Kosova’nın tam bağımsızlık ilanını göremeden, cumhurbaşkanı iken 2006 yılında vefat etmişti. Ülkesinin bağımsızlık müzakerelerini yürütürken Ulusun Babası ve Balkanların Gandi’si adları kendisine uygun bulunmuştu.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2018.
Avrupa Parlamentosu da 1998’de kendisine düşünce özgürlüğü için verilen Sakharov Ödülü’nü vermişti. Ödül belgesi Ulusal Müze’de sergileniyor.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2018.
- 1998-1999 arasında Sırplar, Kosova’nın %40’ını ele geçiren UÇK güçlerini kanlı bir biçimde püskürttü.
- 1999 trajedisinde 121 bin ev yakıldı, daha fazlası silahlarla delik deşik edildi. Binlerce insan hayatını kaybetti, daha fazlası sürgüne yollandı. Çoğu Osmanlı eseri 120 cami, üç medrese, bir tekke kül oldu. Kosova Sırplarının bir kısmının vahşete katıldığını; saldırılar öncesinde Arnavut evlerine çarpı işareti koyup, kendi evlerinin duvarına “Sırp Evi” diye yazdıkları söyleniyor.
- Etnik düşmanlığın, Sırbistan ve Karadağ’da, 1877-78’de Osmanlı’dan bağımsızlaşarak ele geçirdikleri bölgelerde yaşayan Müslümanları kitleler halinde sürmeleriyle başladığı biliniyor. 1912’de Kosova’nın Sırbistan tarafından işgali de bu fikri doğruluyor. Sırpların hala 1389’un intikamını aldığına inanılıyor. 1912 savaşında başarılı askerlere verilen madalyanın adı Kosova’nın İntikamı Sırplar, günümüzde de Boşnaklar ve Kosovalı Arnavutlardan “Türkler” diye bahsederler. Oysa Sırp halk kostümlerinde de yüzlerce yıllık Osmanlı etkisi görülür.
- Batı’nın Arnavut milliyetçiliğinin yanında olmasının önemli sebeplerinden biri, Sırp milliyetçiliğine karşı olmalarıydı: Sırp milliyetçiliğinin gerisinde daima Rusya vardı. Ayrıca Batı belki de, Yugoslavya’nın güçlü sosyalist geleneğinden, güçlü ulusal ekonomisinden, disiplinli ordusundan çekinmişti. Sırp milliyetçiliği Batı’ya karşı direniş anlamına gelebilirdi.
Kosova’da Sırp polisine ve Sırplarla işbirliği yapan Arnavutlara da yönelen saldırıları UÇK’nın üstlenmesiyle UÇK 1997’de resmen ortaya çıkmış oldu. Örgüt o yıl, aynı anda 10 ayrı saldırı başlatarak ciddi bir güç olduğunu da göstermek istemişti. UÇK, Kosova’da bazı vergiler topluyor ve Arnavut diasporasından da destek görüyordu. UÇK’nın hem uyuşturucu ticaretinden büyük kaynaklar yarattığı söyleniyor, hem de güçlü bir Batı desteğini arkasına aldığı biliniyor. İngiliz komandolar ve Amerikalı deniz komandoların UÇK’lılar arasında Nisan 1999’da Kosova’ya sızdığı da aşikar. O dönemde İngiliz medyasında UÇK’nın asker ve politikacılardan oluşan ve büyük olasılıkla Almanya’da üslenmiş bir genelkurmayı olduğu yer almıştı.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Osdautaj Kulla, Isniq, 2018.
- Kosova’daki duruma askeri müdahaleyi Çin onaylamıyordu. Boris Yeltsin, Miloseviç’le görüşmeden karar vermek istemiyordu. İngiltere gerekirse askeri müdahaleyi de öngören bir karar tasarısı hazırlamıştı. NATO ile hareket etmekten yana olan Bill Clinton, etnik temizliğe izin vermeyeceğini söylüyordu.
- BM Güvenlik Konseyi’nin diyalog çağrısı işe yaramayınca, 24 Mart 1999’da 78 gün sürecek NATO bombardımanı başladı.
- 27 Mayıs’ta Lahey Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi (USSM), Miloseviç’i savaş suçu sanığı ilan etti.
- NATO bombardımanı Sırp askerlerinin Kosova’dan çekilmeye başladığı 10 Haziran’a kadar sürdü.
- NATO’nun Sırbistan’a yönelik üç ay süren bombardımanından sonra Kosova’ya çıkarılan kara birlikleri arasında bir de Türk taburu vardı. Prizren civarının güvenliğinden sorumlu Kosova Türk Tabur Görev Kuvvet Komutanlığı, Sırp askerleri çekildikten sonra Kosova’ya girdi ve güvenliğin yanı sıra sağlık ve sosyal hizmetler de verdi.
Leave A Reply