Paranoyak milliyetçilik, vatandaşın korkularını istismar ederek, güvensizlik ve nefreti körükleyerek kendilerine yarar sağlamaya çalışan siyasetçilerin uygulamalarından biri. Paranoyak milliyetçilik, komplo teorileri, abartı ve yalan üzerinden işliyor. Takipçilerinin gözünü boyayarak kendi çıkarları için milliyetçi ateşi körükleyip güç kazanıyorlar.
The Economist’in istatistiksel analizine göre hükümetler 2012’den beri daha milliyetçi hale gelmiş. Ayrıca milliyetçilik arttıkça yolsuzluk eğilimi de artıyormuş.
Paranoyak milliyetçiliğin güçler dengesini bozarak özgür basın, bağımsız mahkemeler, STK’lar ve muhalefeti de dağıttığı saptanmış. Kurumların zayıf olduğu ülkelerde bunu temin etmek daha kolay oluyormuş. Bir başka tutum da bir kurumun, projenin veya ülkenin yasal, etik, şeffaf ve hesap verebilir yapıda, tüm paydaşların (çalışanlar, hissedarlar, toplum) katılımıyla yönlendirilmesi ve kontrol edilmesi süreci olan yönetişimi savunanları, başka ülkelerin maşası olarak yaftalamak. Bu yaftalamayı, sömürge olmuş ülkelerde yapmak ve bir kez şüphe iklimi yaratılabildiğinde, süregelen politikaları eleştirenlere hain damgası vurmak daha da inandırıcı oluyormuş. Hoşgörü ve iyi yönetişim gibi evrensel değerlerin tartışmaya ne kadar açık olduğunu düşünmeye değer.
Paranoyak Milliyetçilik Dünyayı Çürütüyor, The Economist, Oksijen, 8-14 Eylül 2023.

Hafıza Ağacı. “Lütfen bir yaprak seçin. Üzerine Hindistan’ın bölünmesinden etkilenmiş olan atanızın, ailenizin, arkadaşlarınızın adını yazın. Adları, Hafıza Ağacı’nda yaşasın.”
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Partition Museum, Amritsar, 2024.


Leave A Reply