Categories: Yemek Kültürü

Yemek Kültürü 17

Pompei Arkeoloji Parkı’nda bulunmuş olan gümüş sofra takımları Moregine Hazinesi olarak adlandırılıyor ve Herculaneum Arkeoloji Parkı içindeki müzede sergileniyor.
MS 1.yüzyıldan itibaren cam eşyalar da gözde oldu. Cam eşyaların da ucuzluk, eritilerek dönüştürülebilmesi ve metal kap-kaçak gibi yemeğin ve içeceğin tadını değiştirmemesi gibi avantajları vardı.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2019.

  • Antik Yunan’da Arkaik Dönem’de (MÖ 750-MÖ 480) yaşayanların sade bir mutfağı vardı. Doğulu mutfaklar daha zengindi. Persler ve Lidyalılar gösterişli sofralarıyla ünlüydüler. Önce Yunanlılar, daha sonra doğudan göç alan Sicilya ve Güney İtalya görkemli doğu mutfağının etkisinde kaldılar. MÖ 5. yüzyıla gelindiğinde doğu ile gelişen ticaret beslenme alışkanlıklarına yenilikler getirdi. Çok çeşitli ekmek ve çörekler yapan fırınlar kuruldu; fırıncılık bir meslek dalı olarak gelişti. Varlıklı kişilerin evlerinde yemekleri aşçılar pişirmeye başladı. Atina Fenike’den hurma ve buğday, Suriye’den incir, Likya’dan isli et, Paphlagonia’dan badem ve ceviz ithal ediyor, uzak diyarlardan baharat alıyordu. 5
  • Tuz, yemeklere lezzet katmasının yanı sıra, yiyeceklerin uzun süre korunmasına ve hayvan derilerinin saklanmasında kullanılıyordu. 3
  • Bal, zamanla yemek malzemeleri arasına girdi. Antik Yunan’da Klasik Dönem (MÖ 5. ve 4. yüzyıl) sonlarında değişik tatları karıştırma eğilimi öne çıktı. Bu eğilim daha sonra Roma mutfağında da görülmüş, bal yemek ve soslara eklenmiş, ayrıca çeşitli besin maddeleri bala yatırılarak konserve edilmiştir. Batı dünyası ilk kez MÖ 3.-2. yüzyılda tanıştığı Hint kökenli şekerkamışını yavan bulmuştu, bu yüzden balın işlevi çoktu.5
  • MÖ 3. yüzyılın sonunda, Kartaca Savaşları’ndan galip çıkan Roma’da köle gücüyle çalıştırılan büyük çiftlikler (latifundia) ortaya çıkmıştır. MÖ 2. yüzyıl sonlarında soylu ve varlıklı kişiler, ilişkiye girdikleri Helenistik dünyanın etkisiyle pek çok hususun yanı sıra beslenmede de lükse yönelmişlerdir. Pontus bölgesinden kiraz, İran’dan fındık; Kuzey Afrika, Mısır, İspanya’dan buğday; Hindistan, Seylan (Sri Lanka), Güney Arabistan’dan baharat ithal edilmeye başlanmıştır. Çok sevilen ciğer ezmesi için domuzlar besiye çekilerek ciğerlerinin olağanüstü büyümesi sağlanmıştır. Kümes hayvanlarının semirmesi için de çeşitli yöntemler uygulandığı biliniyor. 5

Yararlanılan Kaynaklar

Kültepe Tabletlerinde Geçen Yiyecek ve İçecekler, Dr. Murat Çayır, Aktüel Arkeoloji, Eylül-Ekim 2013.

Antik Dönemde Beslenme, İnci Delemen, Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları, 2003.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Ticaret Hayatı 11 Hititler 2

MÖ 1650-1200   Eski Hitit mühür geleneği imparatorluk çağında da devam etmiş, yüzük ve düğme…

3 ay ago

Tarihin Virajları ve Değişiklikler

“Eskiden Büyük Ağaçlıklı Yol, ardından Hinderburg Yolu, ondan sonra Stalin Yolu adını taşıyan Grundwaldzka, kısa…

3 ay ago

Ticaret Hayatı 10 Hititler 1

MÖ 1650-1200     Asur Ticaret Kolonileri Çağı’nın son safhalarında, Anitta, şehir beylikleri halinde yaşayanların…

3 ay ago

Urartular 12 Siyasi Durum 3

    Ekrem Akurgal’a göre, Hurriler’in ahfadı olan Urartuların kralları şunlardır:   Aramu      MÖ 860-840…

3 ay ago

Elea’lı Zeno ile Zeno’nun Bilinci 5

    Zeno’nun Bilinci adlı romandan seçilmiş bazı Reductio ad absurdum örnekleri:   *“Benim yerime…

3 ay ago

Ticaret Hayatı 9 Asur Ticaret Kolonileri Çağı 4

MÖ 1950-1750     Paranın, MÖ 7. yüzyılda Lidyalılar tarafından icat edildiği düşünülüyor. Asur para…

3 ay ago