Rus düşünür ve edebiyat kuramcısı Mihail Bakhtin’in (1895-1975) Menippos Yergisi adını verdiği yöntemin tanımlayıcı özelliği, olay örgüsü ve felsefi yaratıcılıktaki olağanüstü özgürlüktür. Bu yöntem, her türlü dilden (güncel şakalar, söz oyunları, argo) ve edebi türden yararlanır; tezatlar ve zıtlıklardan beslenir. Bu yöntemin sağladığı zengin eklektik yapı bazı eserlerde tanzim etme, kodlama, sistematik hale getirme, sahte analizler, kataloglar ve istatistikler gibi malzemeleri otoriterliğin ortaya çıkışını göstermek için kullanır. Bilginin bolluğu, sayısız veriye boğarak okuyucuyu nefessiz bırakmak çabası okuyucunun üzerinde bunaltıcı bir etki yaratarak totaliter devletlerin bireyler üzerinde kurdukları kısıtlamaların yarattığı klostrofobiyi anlatmak için kullanılır.
Ölülerle Konuşmak, Meltem Gürle, İletişim Yayınları, 2018. Sayfa 43, 44.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Tiflis, 2025.
Putin‘in entelektüel yol göstericisi İvan İlyin’in kitapları yeniden basılarak bürokratlara ve acemi askerlere dağıtılıyor. İlyin, 1920’lerin başlarında Sovyetler Birliği’nden sürüldükten sonra Rus usulü bir faşizmi savunuyordu. Putin’in saray filozofu Aleksandr Dugin de İlyin’in izinden gidiyor: ‘Hakikat denen her şey bir inanç konusudur. Bu yüzden özel bir Rus hakikatimiz var,’ diyor.
Avrupa’yı Savunmak Ne Demek?, Slavoj Zizek, Oksijen, 4-10 Mart 2022.
Devlet medyası Putin’in yaptığı her şeyi günün birinde vatandaşlara büyük faydası dokunacak muhteşem bir uzun vadeli planın parçası olarak sunuyor. Bugün Rusya’da yetkiler, hükümetin her kademesine doğrudan devlet başkanından akıyor; neredeyse her şeyi Putin kontrol ediyor çünkü dikey bir iktidar inşa etmeyi başardı. Dikey iktidar, aşırı merkezileşmiş, son derece hiyerarşik bir yönetim sistemi anlamına geliyor. Üniter yürütme teorisi, insanları sadece sadakatine göre belli makamlara getirme, siyasi muhalifleri tehdit etme, tarafsız kurumları siyasileştirme geçerliyse dikey iktidar hüküm sürüyor demektir. Dikey iktidar yurttaşlara karşı şiddet kullanma yetkisi tanınmış siyasi kast yardımıyla kuruluyor. Bu güçlü adamlar (siloviki) içinde emniyet, sınır kontrolü, ordu, güvenlik hizmetleri ve casuslar var. Rejime hizmet etmeleri karşılığında erken emeklilik, bol para, yolsuzluk ve şiddet soruşturmalarına karşı dokunulmazlık kazanıyorlar. Memurlar, öğrenciler, işçiler, öğretmenler ve doktorlar gibi geçim kaynağı devlete bağlı olanlara Rusya’da bütçeye tabi halk deniyor. Yetkililer bu bağımlılığı kendi nüfuzları için kullanmaktan çekinmiyor. Halkın beğenmediği politikalar kamuoyunda tepkiye yol açtı mı Putin günah keçisi buluyor. Çarlık döneminde de formül, ‘Çar iyi, boyar’lar kötü’ idi.
Amerikalılara Rusça Otoriterlik Sözlüğü, Oksijen, 20-26 Haziran 2025.
Leave A Reply