- Karbon salınımını kontrol altına almak için sözler verilip duruyor.
- Dünya Bankası iklim değişikliğinin önlemler alınmazsa 2050 yılına kadar Güney Asya, Sahraaltı Afrika ve Latin Amerika’da 143 milyon kişiyi ülke içi göçe zorlayabileceğini 2018 yılında raporladı. Bu büyük göç ihtimalinin nedeni olarak su ve tarım mahsulü kıtlığının yaşanması, deniz seviyesinin ve gelgitlerin giderek artması gösterildi. Raporda, veri ve analiz yatırımlarının yapılması, kanun ve düzenlemeler hazırlanması alınacak önlemler arasında yer aldı. Bu önlemler sayesinde iç göçün %80’e kadar azaltılabileceği belirtildi.
- Taş ve maden ocaklarının açılması, çalıştırılması, kapasitelerinin artırılması çevre sorunları ile birlikte konuşulan konular oluyor. Bu işler için çevredeki ağaçlar, sıyrılan bitkisel toprak, çıkarılan atık malzeme, patlatmada kullanılan amonyum nitrat-fuel oil, dinamit, patlatılan kütlenin neden olduğu toz oluşumu, hepsi ayrı bir çevre sorunu. Orman ekosisteminin tahribatı ve çevre kirliliği gibi sebeplerle orman hacminin azalması biyoçeşitliliğe olumsuz etki yapıyor. Tehdit altına giren hayvan türleri olduğu gibi nesli tükenme riskiyle karşı karşıya kalan türler oluyor. İstanbul Çatalca’daki Kuzey Ormanları ve Çilingoz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası tehdit altındaki yerlere bir örnek.
Kırmızı Kauçuk, Thu Van Tran, 2017.
1979 yılında doğmuş olan Vietnamlı kadın sanatçı Arsenale’de tropikal yaprak fotogramları ve hevea ağacı gövdeleri ile bir kauçuk plantasyonu yerleştirmesi gerçekleştirir. Sanatçı için kauçuk ağacı, birçok ülkede gücün kötüye kullanılmasını ve sömürgecileri temsil eder. Kemikler gibi görünen ağaçlar, özellikle de kırmız ağaç gövdesi, sömürgeciliği temsilen gerçek bir ekosistemin parçası olmaktan çıkmış gibi duruyorlar.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Venedik Bienali 2017.
- Madenleri kullanmak bir ihtiyaç, onları kullanmak zorundayız. Ama maden çıkarmayı en yüksek karı elde etmek için en ucuz yolu seçmeyip, doğayı bozmadan, yok etmeden, talan etmeden yapmak da mümkün. Bir dağın içine girip, oradaki kütlenin bir bölümünü çıkarıp sonra o toprağı yerine koyarak, o dağın çökmesini, üstündeki bitkilerin yok olmasını engellemek mümkün. Dünyanın birçok yerinde maden böyle çıkarılıyor.
- Brezilya’da iki çeşit orman vardır: Okyanusun etkilerine açık olan Atlantik ormanı ve ekvatorda bulunan Amazon yağmur ormanı. Atlantik ormanının yıkımı Portekizlilerin 1500 yılında ülkeye gelişiyle başlamış. Son yirmi-otuz yılda, ülkenin modernizasyonunu takiben, yoğun tarım, şehirleşme ve son olarak da endüstrileşme nedeniyle ormanlar hızla yok olmuş, orijinal orman alanlarının sadece %7’si kalmıştır. Ama bu durum Brezilya’ya özgü bir durum değil.
- Ormanlardaki ağaçlar tarım arazisi açmak veya büyükbaş hayvancılık için ya kesiliyor ya da yakılıyor. Oysa ağaç, karbondioksidi oksijene çevirebilen tek makine.
- Özellikle orman ilk ekildiğinde, ağaçların büyüdüğü ilk yirmi yılda karbondioksit emilimi en yüksek seviyede oluyor.
- Ne yazık ki hızlı kalkınma arzusu çevreyi göz ardı etmeyi beraberinde getiriyor.
- İklim değişikliği ile mücadelede fosil yakıt çağını sonlandırmak için adımlar atılıyor. Kömür yakılmasıyla ortaya çıkan hava kirliliğinin, sağlık üzerindeki, solunum hastalıkları ve erken ölümler dahil pek çok soruna yol açtığı; dünyada her yıl 800 binden fazla kişi kömürden kaynaklanan hava kirliliğine bağlı olarak öldüğü biliniyor. Bu yüzden enerji üretiminde kömürün terk edilmesi ve kömür yakıtlı termik santral kurulmaması isteniyor.
- Metal, yakıt, gübre, gıda, tatlı su, ormanlar, okyanuslar gibi dünya kaynakları birer ticari meta haline geldi. Bu kaynakları özel girişim mülk edinebiliyor, işletiyor ve dağıtıyor. Neyin üretileceğine neyin üretilmeyeceğine özel girişim karar veriyor.
- UNICEF istatistikleri her sekiz bebekten birinin zehirli havaya maruz kaldığını, bu bebeklerin 12,2 milyonunun Güney Asya’da yaşadığını işaret ediyor. Doğu Asya ve Pasifik bölgesinde yaklaşık 4,3 milyon bebek uluslararası alanda belirlenen hava kirliliği sınırının en az altı kat fazlasına maruz kalıyor. Listenin başında Hindistan ve Çin Toksik kirliliğin çocuklarda öğrenmeyi, dilsel ve motor becerileri bozduğu, beyinleri kalıcı olarak etkilediği biliniyor.
- Sit alanlarına balık çiftliği kurma girişimleri, yapımı planlanan hidroelektrik santrallerine yöre halkının çeşitli nedenlerle karşı çıkışı, atık yönetiminde karşılaşılan zorluklar yanında Pasifik Okyanusu’nda yer alan 20 bin nüfuslu ada ülkesi Palau, çevreyi gelecek kuşaklar için muhafaza edebilmek amacıyla, turistlerden çevreye özen gösterme taahhüdü istiyor.
- Dünya Doğal Yaşamı Koruma Vakfı (WWF), Akdeniz’deki plastik kirliliği raporunu 2019’da yayımladığında en kirli yerin Adana’da Ceyhan Nehri’nin Akdeniz’e döküldüğü bölge olduğu; bu bölgenin sahilinde kilometre başına 31.3 kg plastik atık bulunduğu açıklandı. En kirli ikinci nokta Barcelona, üçüncüsü ise Tel Aviv oldu. Akdeniz’i en çok kirleten ülkeler arasında Mısır birinci olurken biz ikinci geldik. Türkiye’nin ayrıca dünyadaki toplam plastik çöpün %3,5’ini ithal ettiği raporda belirtildi.
2017 yılında Bonn’da yapılan BM İklim Değişikliği Konferansı’nda Paris İklim Anlaşması’ndan çekilen ABD’yi protesto etmek amacıyla Danimarkalı heykeltıraş Jens Galschiot (1954-) Özgürlük Anıtı’nın elindeki meşaleden kömür dumanı çıkartarak protestosunu dile getirdi. Anıt elinde “Kirletme Özgürlüğü” yazısını taşıyor.
Fotoğraf: http://www.galschiot.com/cop23-in-bonn/
- 2016 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınan ve Türkiye’de doğal miras olarak listedeki tek yer olan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti’nde mangal, semaver ve bırakılıp gidilen çöpler halkın bilinçsizliği ile işlenen doğaya karşı şiddettir.
ağaç, Amazon yağmur ormanı, Arsenale, Atlantik ormanı, balık çiftliği, balık çiftliği kurma girişimleri, BM İklim Değişikliği Konferansı, Brezilya, Çatalca, Çilingoz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, Çin, dinamit, Doğu Asya, Ekvator, Fosil yakıt, Güney Asya, hevea ağacı, hidroelektrik santralleri, Hindistan, İklim değişikliği ile mücadele, İstanbul, Jens Galschiot, karbon, Karbon salınımı, Kauçuk ağacı, Kırmızı Kauçuk, Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, Kuzey Ormanları, Latin Amerika, maden ocağı, nitrat-fuel oil, orman, Paris İklim Anlaşması, patlatılan kütle, Sahraaltı Afrika, taş ocağı, Thu Van Tran, UNESCO Dünya Mirası Geçici listesi, UNICEF, Venedik Bienali, Venedik Bienali 2017
Leave A Reply